Σεξισμός: τι λένε για σένα όταν δεν τους αφορά

“Δες το Instagram της, σίγουρα χώρισε και ψάχνει τον επόμενο.”

“Αν είχε δύο παιδιά θα είχε ηρεμήσει.”

“Μεσ τα νεύρα είναι – το κακό σεξ δεν κρύβεται.”

“Ασχολείται με τη δουλειά γιατί δεν έχει να ασχοληθεί με κανέναν άλλον.”

Αυτά δεν είναι εξαιρετικά σχόλια. Είναι καθημερινά. Σε τραπέζια, σε γραφεία, σε παρέες. Για γυναίκες που θυμώνουν, που πετυχαίνουν, που μένουν μόνες, που δεν έχουν παιδιά, που ανεβάζουν φωτογραφίες στο Instagram.

Και σχεδόν πάντα, κάπου κρύβεται η ίδια λογική: η συμπεριφορά μιας γυναίκας εξηγείται από την ερωτική ή σεξουαλική της ζωή.

Τι λέει αυτή η λογική για τη γυναίκα

Ότι είναι έρμαιο των ορμονών της. Ότι χωρίς σύντροφο, σεξ, γάμο, παιδιά – είναι ελλιπής. Ότι η διάθεσή της, η επαγγελματική της φιλοδοξία, ο θυμός της, η χαρά της, είναι παρενέργειες της σεξουαλικής της ζωής.

Αυτό δεν είναι παρατήρηση. Είναι έλεγχος με τη μορφή παρατήρησης.

Η πραγματικότητα είναι πιο βαρετή

Μια γυναίκα που θυμώνει στη δουλειά, θυμώνει στη δουλειά. Ίσως γιατί κάτι δεν είναι σωστό. Ίσως γιατί είναι κουρασμένη. Ίσως γιατί αντιμετωπίζεται διαφορετικά από συναδέλφους. Η περίοδός της, ο σύντροφός της, και το τι κάνει ή δεν κάνει στο κρεβάτι δεν εξηγούν τίποτα από αυτά.

Μια γυναίκα που δεν έχει σχέση, δεν έχει σχέση. Ίσως δεν θέλει, ίσως δεν βρήκε κάτι που να θέλει, ίσως έχει άλλες προτεραιότητες. Η μητρότητα, ο γάμος, ο σύντροφος είναι επιλογές – όχι αποδείξεις ψυχικής υγείας.

Και μια γυναίκα που ανεβάζει φωτογραφίες στο Instagram, ανεβάζει φωτογραφίες στο Instagram. Αυτό δεν λέει τίποτα για το αν “ψάχνει” κάποιον.

Από πού έρχεται η ανάγκη να εξηγηθεί

Εδώ είναι το ενδιαφέρον ψυχολογικά: η ανάγκη να βρούμε σεξουαλική εξήγηση για τη συμπεριφορά μιας γυναίκας δεν λέει κάτι για εκείνη. Λέει κάτι για αυτόν που εξηγεί.

Όταν κάποιος δεν αντέχει τη διαφορετικότητα – μια γυναίκα που δεν συμπεριφέρεται όπως “πρέπει”, που δεν θέλει αυτά που “πρέπει” να θέλει, που δεν εξηγείται με τους γνωστούς κανόνες – βρίσκει τρόπο να τη “μειώσει” σε κάτι γνωστό και ελέγξιμο. Το σεξ είναι η πιο εύκολη ρίζα: παλιά, πολύ φορτισμένη, άρρηκτα συνδεδεμένη με την ηθική κρίση για τη γυναίκα.

Ο σεξισμός δεν είναι πάντα συνειδητός. Συχνά κρύβεται σε αστεία, σε “ανησυχία”, σε “παρατήρηση”. Αλλά κάνει πάντα το ίδιο πράγμα: βάζει τη γυναίκα σε μέγεθος που χωράει.

Τι κάνεις όταν το ακούς

Δεν υπάρχει υποχρέωση να εξηγείς τον εαυτό σου. Ούτε να διορθώνεις τον άλλον σε κάθε σχόλιο.

Αλλά υπάρχει μια ερώτηση που αξίζει να κάνεις στον εαυτό σου: πόσο έχεις εσωτερικεύσει αυτή τη λογική; Πόσο μέρος σου πιστεύει ότι θα ήσουν “καλύτερα” αν είχες σχέση, αν είχες σεξ, αν ήσουν ήρεμη με τον τρόπο που ορίζουν άλλοι την ηρεμία;

Γιατί ο σεξισμός που κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά δεν είναι αυτός που ακούς από τους άλλους. Είναι αυτός που ακούς από τον εαυτό σου.