Bikini & social: γιατί ανεβάζουμε ό,τι ανεβάζουμε
Κάθε καλοκαίρι, το ίδιο τελετουργικό: παραλία, φωτογραφία, επιλογή της καλύτερης, ίσως ένα φίλτρο, ανέβασμα στα social media. Και μετά, το διακριτικό τσεκάρισμα – ποιος είδε, ποιος πάτησε like, ποιος δεν πάτησε.
Δεν είναι ματαιοδοξία. Είναι κάτι πολύ πιο ανθρώπινο – και πιο παλιό από τα social media.
Τι ψάχνουμε πραγματικά
Η εικόνα μας είχε πάντα βαρύτητα στο να μας αγαπήσουν. Αυτό δεν το εφηύρε το Instagram – το Instagram απλώς του έδωσε εργαλεία: κάμερες, φίλτρα, πόζες, και ένα κοινό διαθέσιμο 24/7.
Χρησιμοποιούμε τα μέσα με την ελπίδα ότι θα διασφαλίσουμε την αποδοχή και την αγάπη των άλλων. Και τις περισσότερες φορές, οι προσπάθειες είτε δεν αποδίδουν, είτε αποδίδουν κάτι που δεν κρατάει – γιατί το like δεν είναι αγάπη, είναι απλώς σήμα ότι υπήρξες για μισό δευτερόλεπτο στην οθόνη κάποιου.
Η σύγκριση δεν ξεκίνησε στα social media
Μεγαλώσαμε σε περιβάλλον σύγκρισης – με αδέλφια, ξαδέλφια, συμμαθητές, με το “τι θα πει ο κόσμος”. Το να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με αγνώστους στα social είναι απλώς η ενήλικη εκδοχή μιας πολύ παλιάς συνήθειας: “αφού η μαμά θαυμάζει τον Χ, θα κάνω ό,τι κάνει εκείνος – και καλύτερα – για να δουν κι εμένα”.
Το feed δεν δημιούργησε την ανάγκη. Τη βιομηχανοποίησε.
Ο διαχωρισμός που κουράζει
Όσο χτίζεται ο τέλειος online εαυτός, τόσο πιο βαθιά κρύβεται ο πραγματικός – με τις ατέλειες, τα ψεγάδια, τα σκοτεινά σημεία. Δημιουργείται ένας διαχωρισμός: αυτά που επιτρέπεται να φανούν, και αυτά που πρέπει να κρυφτούν.
Στην ψυχολογία αυτό συνδέεται με το ναρκισσιστικό πλήγμα – την εμπειρία που μας έμαθε να αποκρύπτουμε τις αδυναμίες μας και να παρουσιάζουμε έναν εαυτό στον οποίο δεν επιτρέπεται το λάθος. Ο μηχανισμός είναι προστατευτικός: αν δεις μόνο την καλή εκδοχή μου, δεν μπορείς να απορρίψεις την πραγματική.
Το πρόβλημα; Αν αγαπηθεί η εκδοχή, εγώ μένω απέξω. Η αποδοχή που κερδίζει ο ψεύτικος εαυτός δεν φτάνει ποτέ στον αληθινό.
Οπότε – να μην ανεβάζουμε;
Όχι, δεν είναι αυτό το συμπέρασμα. Η φωτογραφία στην παραλία δεν είναι το πρόβλημα.
Το ερώτημα που αξίζει είναι πιο ήσυχο: πώς νιώθω πριν το ανεβάσω, και πώς νιώθω μετά; Αν η απάντηση περιλαμβάνει άγχος, σύγκριση, ή ένα κενό που δεν γεμίζει με τίποτα likes – τότε η φωτογραφία δεν είναι έκφραση. Είναι αίτημα. Και τα αιτήματα που δεν λέγονται με λόγια, σπάνια παίρνουν την απάντηση που χρειάζονται.
